Veri Görselleştirme Nedir?

Veri görselleştirme, klasik formatta sunulan karmaşık ve dağınık verileri bir araya toplayarak kolay algılanabilir görseller aracılığıyla anlaşılır, yorumlanabilir hale getirmektedir. Veri keşfi esnasında, insan algı sistemiyle bilgisayar sistemleri arasında esnek, yaratıcı, köprüler kurmayı hedeflemektedir.

Daha fazla detaylı bilgi için tıklayınız.

Nedir?

Veri Görselleştirmeyi Perspektif ile yeni boyutlara taşıyan Anıl Yanık

Veri Görselleştirmeyi Perspektif ile yeni boyutlara taşıyan Anıl Yanık

İki boyutlu kağıt üzerinde derinliği ve anlamı yakalamak için perspektifin sınırlarını zorlandığını görünce çok heyecanlanmıştık. Hele bir de sınırlarda dolaşırken içine harmanlanan infografikleri keşfetmek ayrı bir keyif vermişti bize. Şimdi tüm bu sözcüklerin bileşeni olan Anıl Yanık ile samimi ve içten yaptığımız söyleşiyi sizinle paylaşmak istiyoruz. Tüm bu hünerlerin yanı sıra harika bir insanda tanımış olacaksınız…

Kendini nasıl tanımlıyorsun, biraz kendinden bahsedebilir misin?

ODTÜ Endüstri Ürünleri Tasarımı mezunuyum. Ankara’da yaşıyorum, ODTÜ Teknokent’te bir eğitim yazılımı şirketinde sanat yönetmeniyim. Sorumluluğum dahilinde yeni ürünlerin tasarımı, kullanıcı deneyimleri ve infografikler var.

Günlük rutinlerin neler?

Rutin haline getirdiğim çok uyduğum kurallar yok. Her gün ilk olarak Behance’e ve Dribbble’a bakarım. Etrafında beslenecek çok şey olmayan bir yerde yaşayınca, insanın renk ayarını yapması gerekiyor. Fotoğrafa, eskize falan da zaman ayırmak istiyorum ama şu sıralar bu biraz zor oluyor, bebek bakımıyla uğraşmam gerekiyor çünkü. Özet olarak şu aralar bebek bakıyorum.

Flash çok esnek bir program. Kullanıcı hatalarını kapatıyor.

Hayatta olmazsa olmazların neler?

Hayatta dersek sevdiğim insanlar, profesyonel anlamda ise Adobe Flash. Bütün arayüzleri, infografikleri, animasyonları Flash’la yapıp Illustrator’e veya ilgili programa export ediyorum. Browser’ların, cihazların hepsi bıraksa da ben bırakamadım. Yaşlandım galiba.

Anil-Yanik-Veri-Gorsellestirme-COM-Soylesi-04

Flash ile çizim yapmak çamura şekil vermek gibi. Anchor’larla uğraşmadan deforme etmek, Pathfinder kullanmadan, nesnenin bir parçasını kesmek mümkün…

Yaşlılık dışında Adobe Flash tercih etmene sebep olan neler var? Mesela hangi yönleri?

Flash çok esnek bir program. Kullanıcı hatalarını kapatıyor. Çizilen şekli path’lerle anchor’larla uğraşmadan çamura şekil verir gibi deforme etmek mümkün. Pathfinder kullanmak gerekmiyor, nesnenin bir parçasını kesmek için o bölgesini seçip silmek yeterli. Illustrator gibi her şeyden şikayet etmiyor “Önce bunu birleştir, bunlar üst üste binmiyor” deyip uğraştırmıyor. Benim için en önemlisi, Illustrator’da olmayan izometrik çizimlerde en çok kullandığım hem yatayda hem dikeyde çalışan numerik skew aracı Flash’ta var.

Ankara, tasarımcı için çok uygun olmayan, soğuk, gri bir şehir…Ama insanın üretmesi için acı çekmesi gerekiyor, galiba o yüzden Ankara’da yaşıyorum.

Ankara sence bir tasarımcı için nasıl bir şehir?

Tasarımcı için çok uygun olmayan, soğuk, gri bir şehir. Karşılaştırmak gerekirse İstanbul’da sergiler müzeler bir yana duvarlardaki afişlerin, yolda eline tutuşturdukları insert’lerin bile gözde bıraktığı tat daha farklı. Ama insanın üretmesi için acı çekmesi gerekiyor, galiba o yüzden Ankara’da yaşıyorum. Bir de daha az geriyor insanı. Bunun yanında Ankara, İstanbul’daki gibi ayda bir ajans değiştirme ritüelinin yaşandığı bir şehir değil. İnsan çalıştığı yerle bir problemi yoksa oradan emekli bile olabiliyor.

Yeni bir projeye başlamadan önce nasıl bir ön hazırlık yapıyorsun?

Uzun süre bir şey yapmıyor görünüyor, oyalanıyorum. nette geziyorum, dergi karıştırıyorum, kafamın bir yerinde başlayacağım iş oluyor sürekli, ona parça topluyorum aslında. Parçalar belirgin bir kütle olduğunda o zaman oturuyorum, sonra uzun süre kalkamıyorum.

Anil-Yanik-Veri-Gorsellestirme-COM-Soylesi-02

Bir endüstri ürünü ile grafik ürünü malzeme ve üretim yöntemlerini bir kenara ayırırsak çok farklı şeyler değil.

ODTÜ’de aldığın Endüstri Tasarımı eğitimi ile görsel iletişim tasarımını nasıl kesiştiriyorsun?

Aslında bir endüstri ürünü ile grafik ürünü malzeme ve üretim yöntemlerini bir kenara ayırırsak çok farklı şeyler değil. Temel tasarım, sunum çizimi, görsel iletişim, renk… bunlar her iki disiplin tarafından kullanılan alanlar. Örneğin okulda üretim çizimi için kullandığımız izometrik projeksiyonu, şu anda biraz renk katarak teknik çizim değil de grafik öğe olarak kullanıyorum. Zamanında sunum paftalarında tasarladığımız nesnenin nasıl kullanıldığını gösterdiğimiz, markörlerle, rapidolarla oluşturduğumuz çizimler -okulda bilgisayar yasaktı-, infografik konusunda bana en çok pratiği yaptıran uygulamalar oldu. Üstelik seri üretimin doğası gereği çok hassas olmayı öğrendim. Yüksek lisansımı grafik konusunda yaparken de bunun çok faydasını gördüm.

Sonuçta okuma sonunda akılda kalma oranı %10’lardayken, gördüğümüz şeylerde bu oran %30’lara çıkıyor.

Hem akademik hem de sektörel yönün kuvvetli. Sence akademide mi infografiklere daha çok ihtiyaç var yoksa sektörde mi?

Türkiye’de bilgi görselleştirmeye kimsenin ihtiyacı yok gibi görünüyor. Bize genelde infografik talebiyle gelenler ya yurtdışından arayanlar, ya da yurtdışına iş yapanlar. Gazetelerde grafik bölüm şefi olarak çalışanlar bile batıdaki anlamıyla infografiği yönetime kabul ettiremediklerinden, okuyucuyu bilgilendirmekten çok etkilemek için yapıldığından şikayet ediyorlar. Ama ilginçtir, yavaş yavaş devlet kurumlarından da bu konuda istekler gelmeye başladı, bu sevindirici tabi. Akademik yönden ihtiyaç olarak ders kitapları geliyor aklıma. Dümdüz anlatımlar yerine bir “DK Görsel Kitaplar” tadıyla yayınlansa kitaplarımız, derse ilgi ve başarı olarak çok farklı yerlerde olurduk bence. Sonuçta okuma sonunda akılda kalma oranı %10’lardayken, gördüğümüz şeylerde bu oran %30’lara çıkıyor.

Peki özellikle Grafik Tasarım alanında çok tutucu bir bakış açısına sahip diyebilir miyiz? İnfografik gibi yeni trend akımlarla bu bakış açısı esniyor mu sence?

Tutucu bakış açısı biraz da yaratıcılık aşılaması ve sürekli taze kalması gereken bölümlerin yönetiminin onlarca yıl değişmemesinden kaynaklanıyor. Yeterince hakim olunmayan yeni medya yanında geleneksel yöntemler yüceltiliyor. Dışarıda pastel boyayla afiş yapacaklarını sanan öğrenciler, mezun olunca zorluk çekiyorlar. Artık Internet sayesinde dünyada neler yapıldığını ve ne şekilde yapıldığını öğrenmek her ne kadar daha kolay olsa da bazı şeyleri okulda öğrenmenin daha doğru olduğunu düşünüyorum. Bildiğim kadarıyla grafik bölümlerinde direkt infografik konusuna değinen dersler bir iki okulda var. Tabi bunun için öğrenci ilgisi de gerekiyor. Zamanında Bilkent’te benim böyle bir ders denemem olmuştu ama dersin açılabilmesi için gerekli sayıda öğrenci bile toparlayamadım.

Anil-Yanik-Veri-Gorsellestirme-COM-Soylesi-01

Yine akademik anlamda veri görselleştirmedeki analitik süreçleri grafik tasarımcılara nasıl aktarılmalı sence?

Veri görselleştirme sürecindeki adımların neredeyse hepsi verinin elde edilmesine ve kullanımına yönelik. Sanırım bunun üstüne gidilmeli. Kurgulanmış projeler yerine gerçek hayattan gerçek datalarla verilecek infografik projeleri, süreçleri doğru yaşamak zorunda bırakacaktır. Demek istediğim, hakkında yeterli bilgiye sahip olunmayan bir konuda hazırlanan detaylı bir infografik, detayı kadar hata barındırmak durumundadır.

Stok görsel pazarı çok büyüdü. Artık güçlü grafikler yerine jenerik şeyler ortaya koymak ve anahtar kelimelere özen göstermek çok daha değerli.

Freelance çalışmalar yaptığını da biliyoruz. Bu konuda genç tasarımcılara öneriler neler? iStock gibi online pazarlara iş yapmanın sırrı nedir?

Şu dönem stok grafik furyasının düşüşte olduğu bir dönem. Ben altın döneminin bir kısmına denk geldim, çok güzel günlerdi. Fakat son bir kaç yıldır pasta çok fazla büyüdü, bu konuda çalışan bir çok site ve çok fazla katılımcı var. Beklentiyi azalttıktan sonra şunu söyleyebilirim: stok grafikte başarılı olmanın yolu kimsenin yapmadığı, çok kişinin işine yarayabilecek mümkün olduğu kadar jenerik şeyler ortaya koymaktan geçiyor. Malesef bu pazarda bir yere ulaşmanın yolu mükemmel sanat eserleri üretmek değil. Anahtar kelimelere de özen göstermek gerekiyor. Kullanıcının çalışmaya ulaşmasının tek yolu onlar.

Çalışırken kendini birey olarak mı yoksa takım olarak mı daha rahat hissediyorsun?

İşin öncesindeki araştırma ve tartışma kısmı, iş bitimindeki testler tek başına olacak şeyler değil. İçeriğin ayrıntılarına ulaşmak büyük efor istiyor. Bu olmadan çıkan iş tutarsız veya sabunlama oluyor çoğu zaman, ki bu istediğimiz bir şey değil. Bir de o iş yükünün dağılması işime geliyor tabi. Ama kapanıp iş yapma kısmından bahsediyorsak kesinlikle birey olarak daha rahat hissediyorum.

Anil-Yanik-Veri-Gorsellestirme-COM-Soylesi-03

Çalışırken birinin bakmasından rahatsız olur musun?

Hem de çok. Bakanın bütün işin bittiğini düşündüğünü varsayarım ve bu beni çok gerer. Gerildiğimde kafam dağılır, ne yaptığımı unuturum, biraz önce yaptığım şeyleri bilinçsizce sağa sola oynatırım, renklerini değiştiririm falan. Rahat kalınca da bozduklarımı toparlamakla uğraşırım.

Tasarım eğitimi, bir bilgi aktarımından çok insanın kendini nasıl eğiteceğini öğretmek üzerine kurgulanmış bir sistem.

Türkiye’de tasarım ve sanat eğitimini nasıl buluyorsun? Türkiye’de eğitimin veri görselleştirme ile ilişkisi sence hangi derece?

Tasarım eğitimi, bir bilgi aktarımından çok insanın kendini nasıl eğiteceğini öğretmek üzerine kurgulanmış bir sistem. Duyargalarımızı nasıl açmalıyız onu öğretiyorlar daha çok. Ne tarafa bakmak gerektiği de sana kalıyor. Ben o konuda şanslıydım, eğitimi ciddiye alan ve birbiriyle paylaşan insanlarla birlikte okudum.
Veri görselleştirme ise bu gözle bakıldığında görsel iletişim alan herkesin istiyorsa kendini yakın hissedebileceği bir alan.

Gelecekteki planlarından da biraz bahsedelim mi?

Biraz zaman ayırabilirsem Cinema4D öğrenme planım var. Bir de çok zamandır aklımda olan ama fırsat bulamadığım bir etkileşimli kullanım kılavuzu projem var. Hatta sanatta yeterlilik tezimi de bu konuda yapmıştım. Uygun bir ortam bulursam bununla ilgilenmek istiyorum..


Share this Story

İlginizi Çekebilecek Benzer İçerikler

SomutdüŞ Youtube’da